Middeling is definitief afgeschaft: wat betekent dat voor 2026 en 2027?
Belastingjaar 2026Laatst gecontroleerd: 18 augustus 2026Volgende controle: 20 september 2026Leestijd: 4 min
In het kort
De middelingsregeling (artikel 3.154 Wet IB 2001) is per 1 januari 2023 afgeschaft.
Het laatste middelingstijdvak is 2022-2023-2024. Over 2025, 2026 of 2027 kan niet meer worden gemiddeld.
Een verzoek over het laatste tijdvak kan nog worden ingediend tot 36 maanden nadat de laatste definitieve aanslag van dat tijdvak onherroepelijk vaststaat. In veel gevallen loopt die termijn door tot in 2027 of 2028.
Voor ondernemers met een sterk schommelend inkomen valt daarmee een belangrijke demper weg; er is geen vervangende regeling aangekondigd.
Alternatieven om schommelingen te dempen: verliesverrekening, lijfrente-inleg (jaarruimte en reserveringsruimte), timing van investeringen en van winstneming binnen de grenzen van goed koopmansgebruik.
Reken uw inkomstenbelasting als zzp'er uit
Vul uw omzet en kosten in en zie direct uw belasting, inclusief alle ondernemersaftrekken.
Iedereen met een sterk wisselend box 1-inkomen: startende ondernemers, ondernemers met een piekjaar of een stakingsjaar, mensen die van loondienst naar ondernemerschap gingen, en werknemers met een ontslagvergoeding.
De regeling uitgelegd
Middeling maakte het mogelijk het box 1-inkomen van drie aaneengesloten kalenderjaren te herrekenen naar het gemiddelde, waarna de belasting over dat gemiddelde inkomen werd berekend. Was de aldus berekende belasting lager dan de feitelijk geheven belasting, dan werd het verschil boven een drempel van € 545 teruggegeven.
Met het Belastingplan 2023 is de regeling geschrapt. Reden: de regeling werd beperkt gebruikt, was uitvoeringstechnisch bewerkelijk en het voordeel kwam vaak terecht bij mensen die het niet nodig hadden.
Overgangsrecht
Het laatste tijdvak waarover kan worden gemiddeld is 2022, 2023 en 2024. Belangrijke aandachtspunten:
U kunt ook nog kiezen voor een eerder tijdvak, bijvoorbeeld 2021-2022-2023 of 2020-2021-2022, mits de termijn nog loopt.
Elk jaar mag maar in één middelingstijdvak zitten. Kiest u 2020-2021-2022, dan kunt u 2022 niet nogmaals gebruiken en verspeelt u de mogelijkheid om 2023 en 2024 in een tijdvak te betrekken (die zouden dan alleen samen met 2022 kunnen).
De termijn. Het verzoek moet worden ingediend binnen 36 maanden nadat de laatste definitieve aanslag van het middelingstijdvak onherroepelijk is geworden (dus na afloop van de zeswekentermijn voor bezwaar). Kreeg u de definitieve aanslag 2024 bijvoorbeeld in september 2026, dan loopt de termijn tot ongeveer eind 2029.
Gevolgen voor 2026 en 2027
Er valt over deze jaren niets te middelen. Voor de kennisbank betekent dat: verwijs klanten met een piekjaar niet meer naar middeling, maar naar de alternatieven hieronder. Er is per augustus 2026 geen wetsvoorstel bekend dat middeling of een vervanger daarvan herintroduceert. Of het Belastingplan 2027 hier iets over zegt, is nog niet bekend.
Bedragen en percentages
Post
2026
2027
Status
Mogelijkheid tot middeling over 2026
nee
nee
DEFINITIEF 2026 / DEFINITIEF 2027 - reeds in wet
Laatste middelingstijdvak
2022-2023-2024
idem
DEFINITIEF 2026
Indieningstermijn verzoek
36 maanden na onherroepelijk worden laatste aanslag van het tijdvak
idem
DEFINITIEF 2026
Drempel middelingsteruggaaf (historisch)
€ 545
n.v.t.
DEFINITIEF 2026
Vervangende regeling
geen
geen aangekondigd
NOG ONBEKEND 2027
Voorwaarden en valkuilen
Kies het tijdvak zorgvuldig. Wie nog een verzoek indient, moet uitrekenen welk toegestaan tijdvak het meest oplevert. Eén verkeerde keuze kost het recht op het andere tijdvak.
Middeling en verliesverrekening interfereren. Achterwaartse verliesverrekening verandert de inkomens van eerdere jaren en dus de uitkomst van een middelingsverzoek. Doe de verliesverrekening eerst.
Alleen box 1 telt. Box 2- en box 3-inkomen doen niet mee.
Geen automatische toepassing. De Belastingdienst rekent niet uit of middeling gunstig is; u moet zelf een verzoek indienen.
Rekenvoorbeeld
Sofie had de volgende belastbare box 1-inkomens: 2022 € 18.000, 2023 € 24.000, 2024 € 96.000 (een groot project). In 2026 dient zij nog een middelingsverzoek in over 2022-2023-2024.
Totaal inkomen: € 138.000. Gemiddeld: € 46.000 per jaar.
Feitelijk geheven belasting over de drie jaren (naar de tarieven van elk jaar): stel € 41.900.
Herrekende belasting over drie keer € 46.000: stel € 36.100.
Verschil: € 5.800.
Minus de drempel van € 545: teruggaaf € 5.255.
Zou dezelfde piek zich in 2026 voordoen, dan is deze teruggaaf niet meer mogelijk. Het alternatief: in het piekjaar zoveel mogelijk lijfrentepremie storten. Met een jaarruimte van € 20.000 en reserveringsruimte van € 42.753 kan Sofie in 2026 tot € 62.753 aftrekken en zo de piek grotendeels afvlakken - met als verschil dat het geld dan wel vastzit tot de pensioendatum.
Let op
Controleer bij bestaande klanten of er nog een openstaand middelingsrecht is over 2022-2024. Dat is gratis geld dat vaak wordt vergeten.
Bereken bij een piekjaar 2026 of 2027 altijd de lijfrenteruimte door. Dat is nu het belangrijkste instrument om het toptarief te ontlopen.
Denk bij een stakingsjaar aan de stakingslijfrente: die kan een piek van honderdduizenden euro's uitsmeren over vele jaren.
Bronnen
Belastingdienst, "Hoe kan ik mijn inkomen middelen en geld terugkrijgen?": bron
Wet inkomstenbelasting 2001, artikel 3.154 (vervallen per 1-1-2023): bron
Grant Thornton, "Gebruik óók 2024 nog voor middeling": bron
Vragen over uw eigen situatie?
De kennisbank geeft algemene uitleg. Voor uw aangifte of administratie kijken we graag persoonlijk mee.
Dit artikel is geschreven en vaktechnisch gecontroleerd door Selvi Administratie en geeft de stand van de regelgeving weer op de hierboven vermelde controledatum, voor het aangegeven belastingjaar. Fiscale wetgeving, beleidsbesluiten en rechtspraak veranderen doorlopend; ook na de controledatum kunnen regels zijn gewijzigd.
De informatie in deze kennisbank is van algemene aard en uitdrukkelijk geen fiscaal, juridisch of financieel advies. Uw persoonlijke situatie kan tot een andere uitkomst leiden dan hier beschreven. Rekenvoorbeelden zijn indicatief en gaan uit van vereenvoudigde aannames.
Neem geen beslissing met financiële gevolgen uitsluitend op basis van dit artikel. Selvi Administratie aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onvolledigheid of onjuistheid. Een fout gezien of een cijfer dat niet meer klopt? Laat het ons weten via info@selviadministratie.nl.
