Startersaftrek en startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid

Voor wie geldt dit

Voor startende IB-ondernemers. De arbeidsongeschiktheidsvariant is bedoeld voor mensen die vanuit een arbeidsongeschiktheidsuitkering een onderneming beginnen en het reguliere urencriterium niet halen.

De regeling uitgelegd

Startersaftrek (artikel 3.76 lid 3 Wet IB 2001)

De zelfstandigenaftrek wordt verhoogd met de startersaftrek als u:

1. in het kalenderjaar recht heeft op zelfstandigenaftrek (dus ondernemer bent én aan het urencriterium van 1.225 uur voldoet); en
2. in één of meer van de 5 voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer was; en
3. de zelfstandigenaftrek in die 5 voorafgaande jaren niet meer dan 2 keer heeft toegepast met verhoging voor starters.

De aftrek is dus maximaal drie keer te gebruiken en hoeft niet in aaneengesloten jaren. Startte u in 2024 en haalde u het urencriterium in 2024 en 2026 wel maar in 2025 niet, dan gebruikt u de startersaftrek in 2024 en 2026 en heeft u nog één keer over (mits binnen de vijfjaarsperiode).

Doorbreking van de winstmaximering (artikel 3.76 lid 5, slot)

Normaal is de zelfstandigenaftrek gemaximeerd op de winst. Bij startersaftrek geldt die beperking niet. Een starter met een lage winst of een verlies kan de volledige € 1.200 + € 2.123 = € 3.323 aftrekken en zo een verrekenbaar verlies creëren. Dat is fiscaal waardevol voor wie vanuit loondienst start: het verlies kan achterwaarts worden verrekend met het loon van de drie voorgaande jaren, wat een directe teruggaaf oplevert.

Startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid (artikel 3.78a Wet IB 2001)

Een zelfstandige regeling, bedoeld om ondernemerschap vanuit arbeidsongeschiktheid te stimuleren. Voorwaarden:

• u bent in het kalenderjaar ondernemer;
• u was in één of meer van de 5 voorafgaande kalenderjaren geen ondernemer;
• u heeft in het kalenderjaar recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA, WAO, WAZ, Wajong, Ziektewet, of een vergelijkbare regeling);
• u voldoet aan het verlaagde urencriterium van 800 uur (het reguliere criterium van 1.225 uur hoeft dus níét te worden gehaald);
• de aftrek is nooit hoger dan de winst.

De bedragen lopen af naarmate u de aftrek vaker heeft gebruikt: € 12.000 bij het eerste gebruik, € 8.000 bij het tweede en € 4.000 bij het derde.

Combinatie

Voldoet u zowel aan 1.225 uur als aan de voorwaarden voor de arbeidsongeschiktheidsvariant, dan kunt u kiezen. In hetzelfde jaar de gewone startersaftrek én de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid toepassen kan niet.

Bedragen en percentages

De bedragen van € 12.000 / 8.000 / 4.000 zijn al enkele jaren ongewijzigd; zij worden niet automatisch geïndexeerd.

Voorwaarden en valkuilen

• De vijfjaarstoets kijkt naar ondernemerschap, niet naar de KvK-inschrijving. Had u tien jaar geleden een eenmanszaak die u in 2023 hebt gestaakt en start u in 2026 opnieuw? Dan was u in 2024 en 2025 geen ondernemer en heeft u dus opnieuw recht op startersaftrek, mits u die in 2022 en 2023 niet al twee keer heeft gebruikt.
• Herstart na een bv. Wie zijn onderneming eerder in een bv had en terugkeert naar de eenmanszaak, kan onder omstandigheden opnieuw als starter kwalificeren. Laat dit toetsen: de antimisbruikbepalingen zijn hier scherp.
• Bij de arbeidsongeschiktheidsvariant is de uitkering harde voorwaarde. Loopt uw WIA-uitkering in de loop van het jaar af, dan kan het recht vervallen.
• De arbeidsongeschiktheidsvariant is gemaximeerd op de winst. Anders dan bij de gewone startersaftrek kunt u hiermee géén verlies creëren.

Rekenvoorbeeld

Let op

Bronnen