Tarieven box 1 in 2026, heffingskortingen en het werkelijke voordeel van een aftrekpost

Voor wie geldt dit

Iedereen met box 1-inkomen. Voor ondernemers is dit hoofdstuk het rekenkader waarmee u bepaalt wat een euro extra aftrek of een euro extra winst netto waard is.

De regeling uitgelegd

Schijven en tarieven box 1 in 2026 (artikel 2.10 en 2.10a Wet IB 2001).

Voor belastingplichtigen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt:

Voor AOW-gerechtigden geldt in de eerste schijf 17,85% (geen AOW-premie van 17,90%). Voor personen geboren vóór 1 januari 1946 loopt de eerste schijf door tot € 41.123.

De algemene heffingskorting (artikel 8.10 Wet IB 2001).

Belangrijk: sinds 2025 wordt de algemene heffingskorting afgebouwd op basis van het verzamelinkomen (box 1 + box 2 + box 3), niet meer alleen op het box 1-inkomen.

De arbeidskorting (artikel 8.11 Wet IB 2001)

Winst uit onderneming en resultaat uit overige werkzaamheden tellen mee als arbeidsinkomen. De opbouw in 2026 (jonger dan de AOW-leeftijd):

Maximum arbeidskorting 2026: € 5.685. Voor AOW-gerechtigden is het maximum € 2.840.

Wat is een aftrekpost netto waard?

Het schijftarief is slechts het beginpunt. Voor een IB-ondernemer werken vier lagen door:

1. De mkb-winstvrijstelling. Elke euro ondernemersaftrek verlaagt de grondslag met slechts € 0,873, want 12,7% zou toch al zijn vrijgesteld. Voor een lijfrentepremie geldt dit níét: die wordt afgetrokken van het inkomen, niet van de winst, en werkt dus voor 100% door.
2. Het schijftarief. 35,75%, 37,56% of 49,50%.
3. De heffingskortingen. Daalt uw inkomen door een aftrekpost, dan stijgt uw algemene heffingskorting (+6,398% van de aftrek in de afbouwzone) en - boven € 45.592 - uw arbeidskorting (+6,510%). Beide effecten verhógen het voordeel van de aftrek.
4. De toeslagen. Zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag zijn inkomensafhankelijk. Een lager toetsingsinkomen kan tientallen procenten extra opleveren.

De vier belangrijkste marginale-drukzones in 2026 (indicatief, zonder toeslagen):

Met toeslagen erbij kan de marginale druk in het traject rond € 30.000 tot € 45.000 oplopen tot 60% à 80% voor huishoudens met huurtoeslag en kindgebonden budget. Voor die groep is een lijfrente-inleg of extra kostenaftrek uitzonderlijk waardevol.

De tariefsaanpassing

Voor de ondernemersaftrek en de mkb-winstvrijstelling wordt het voordeel in de derde schijf teruggebracht tot 37,56% (correctie van 11,94%). Voor lijfrentepremie en de meeste bedrijfskosten geldt die beperking niet. Zie het artikel over de mkb-winstvrijstelling.

Bedragen en percentages

Alle 2027-bedragen in deze tabel worden bekend op Prinsjesdag, 15 september 2026, en zijn pas definitief nadat het Belastingplan 2027 door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen en in het Staatsblad is geplaatst (doorgaans eind december 2026).

Voorwaarden en valkuilen

• Ondernemers betalen ook premies volksverzekeringen. Die zitten in het tarief van de eerste schijf verwerkt (27,65% van de 35,75%). Een lagere winst verlaagt dus ook de premielast.
• De inkomensafhankelijke bijdrage Zvw komt er nog bovenop. Voor IB-ondernemers is dat in 2026 een aparte aanslag over de winst tot het maximumbijdrage-inkomen. Reken daar bij liquiditeitsplanning mee. Zie het hoofdstuk over premies en bijdragen.
• De algemene heffingskorting wordt afgebouwd op het verzamelinkomen. Een groot box 3-vermogen kan uw heffingskorting drukken, ook als uw winst laag is.
• Heffingskortingen zijn niet uitbetaalbaar zonder inkomen. Bij een verlies leveren zij geen teruggaaf op, tenzij er ander inkomen of een partner met voldoende belasting is.

Rekenvoorbeeld

Let op

Bronnen