Zelfstandigenaftrek 2026: € 1.200 en het afbouwpad naar 2027

Voor wie geldt dit

Ondernemers voor de inkomstenbelasting met een eenmanszaak, of vennoten in een vof/cv en maten in een maatschap die zelf ondernemer zijn (artikel 3.4). Niet voor medegerechtigden (commanditaire vennoten, stille maten) en niet voor dga's.

De regeling uitgelegd

De zelfstandigenaftrek staat in artikel 3.76 Wet IB 2001 en is onderdeel van de ondernemersaftrek (artikel 3.74). De ondernemersaftrek wordt in mindering gebracht op de winst en bestaat uit: de zelfstandigenaftrek, de aftrek voor speur- en ontwikkelingswerk, de meewerkaftrek, de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid en de stakingsaftrek.

Het afbouwpad

De zelfstandigenaftrek was in 2019 nog € 7.280. Met het Belastingplan 2020 en vervolgens versneld in het Belastingplan 2023 is een meerjarig afbouwpad in de wet gezet, met als doel het verkleinen van het fiscale verschil tussen werknemers en zelfstandigen. Het pad ziet er zo uit:

Na 2027 loopt het vastgelegde afbouwpad af. Of de aftrek daarna op € 900 blijft staan, verder daalt of verdwijnt, is nog niet bekend.

Maximering op de winst (artikel 3.76 lid 5)

De zelfstandigenaftrek kan niet hoger zijn dan de winst vóór toepassing van de ondernemersaftrek. Deze maximering geldt níét als u recht heeft op de startersaftrek: een starter mag de aftrek wél tot onder nul doorzetten en zo een verlies creëren dat verrekenbaar is.

Niet-gerealiseerde zelfstandigenaftrek

Kunt u de zelfstandigenaftrek door een te lage winst niet (volledig) benutten en bent u geen starter, dan gaat het onbenutte deel niet verloren. U mag het in de volgende 9 jaar verrekenen, mits u in dat latere jaar:

• winst maakt die hoger is dan de zelfstandigenaftrek van dat jaar; én
• opnieuw aan het urencriterium voldoet.

De Belastingdienst stelt het bedrag jaarlijks bij beschikking vast, maar u moet de verrekening zelf in de aangifte invullen. Dit gaat in de praktijk regelmatig mis. Overlijdt de ondernemer en staakt de onderneming daardoor, dan mag de nog niet gerealiseerde aftrek van de stakingswinst worden afgetrokken.

AOW-gerechtigden

Heeft u aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd bereikt, dan bedraagt de zelfstandigenaftrek 50% van het normale bedrag. In 2026 is dat € 600, in 2027 € 450.

Bedragen en percentages

Voorwaarden en valkuilen

• Urencriterium is alles-of-niets. 1.224 uur betekent nul zelfstandigenaftrek. Er is geen tijdsevenredige toekenning.
• De aftrek is fors gedaald. Waar de zelfstandigenaftrek in 2019 nog een netto voordeel van ruim € 2.700 opleverde, is dat in 2026 nog circa € 393 bij het tweedeschijftarief (37,56% van € 1.200) - en na doorwerking van de mkb-winstvrijstelling zelfs nog iets minder. Het loont niet meer om uren op te kloppen alleen voor deze aftrek.
• Vergeet de niet-gerealiseerde aftrek niet. Wie een verliesjaar heeft gehad, laat vaak geld liggen omdat de doorgeschoven aftrek in latere jaren niet wordt ingevuld.
• Medegerechtigd deel van de winst telt niet mee. Bent u zowel ondernemer als medegerechtigde (bijvoorbeeld vennoot in de ene vof en commanditair in de andere), dan geldt de aftrek alleen over het ondernemersdeel.

Rekenvoorbeeld

Let op

Bronnen