Kantoor aan huis: de hoofdregel en de twee toetsen
Belastingjaar 2026Laatst gecontroleerd: 18 augustus 2026Volgende controle: 20 september 2026Leestijd: 5 min
In het kort
De hoofdregel is hard: kosten van een werkruimte in uw eigen woning zijn niet aftrekbaar (artikel 3.16, eerste lid, Wet IB 2001).
Er is één uitzondering, en die kent twee cumulatieve toetsen: het zelfstandigheidscriterium (bouwkundig) én het inkomenscriterium (70%/30%).
Zakt u op één van beide toetsen, dan vervalt de héle huisvestingsaftrek - niet een deel ervan.
Losse bedrijfsmiddelen (laptop, bureaustoel, telefoon, software) staan hier los van en blijven vaak gewoon aftrekbaar.
Voor huurwoningen geldt sinds 2017 een aanvullende blokkade (artikel 3.16, dertiende lid), voor woningen in het ondernemingsvermogen sinds 2025 (artikel 3.16, veertiende lid).
Voor wie geldt dit
Voor iedere IB-ondernemer (eenmanszaak, vof, maatschap, cv) en voor resultaatgenieters. Voor de dga geldt een eigen route (zie het artikel over de terbeschikkingstellingsregeling verderop). Voor werknemers geldt de loonheffingenroute (werkkostenregeling), ook verderop behandeld.
De regeling uitgelegd
Artikel 3.16, eerste lid, Wet IB 2001 sluit kosten en lasten uit die verband houden met "een werkruimte, de inrichting daaronder begrepen, ten behoeve van de belastingplichtige zelf in zijn niet tot zijn ondernemingsvermogen behorende woning". Dat is de hoofdregel: niet aftrekbaar.
Daarna volgt het woord "tenzij". De aftrek herleeft alleen als de werkruimte:
naar verkeersopvatting een zelfstandig gedeelte van de woning vormt (het zelfstandigheidscriterium), én
u voldoet aan het inkomenscriterium van onderdeel a of onderdeel b van datzelfde eerste lid:
onderdeel a - u hebt óók een werkruimte buiten de woning: dan moet u het gezamenlijke bedrag van uw winst uit onderneming, belastbaar loon en belastbaar resultaat uit overige werkzaamheden hoofdzakelijk (70% of meer) ín de werkruimte in de woning verwerven;
onderdeel b - u hebt géén werkruimte elders: dan moet u dat gezamenlijke bedrag hoofdzakelijk (70% of meer) in of vanuit de werkruimte verwerven én in belangrijke mate (30% of meer) ín de werkruimte.
Het woord "en" tussen de twee toetsen is cruciaal. Een prachtige, volledig zelfstandige praktijkvleugel waarin u maar 20% van uw inkomen verdient, levert geen enkele aftrek op. En omgekeerd: een werkkamer waarin u 100% van uw omzet draait, maar die geen eigen ingang en eigen toilet heeft, levert evenmin aftrek op.
Twee latere reparaties maken het beeld compleet:
Artikel 3.16, dertiende lid (per 1 januari 2017, Stb. 2016, 544) blokkeert de aftrek van kosten van een tot het ondernemingsvermogen behorend huurrecht met betrekking tot een woning - behalve voor een kwalificerende zelfstandige werkruimte.
Artikel 3.16, veertiende lid (per 1 januari 2025, Belastingplan 2025) doet hetzelfde voor een eigen woning die tot het ondernemingsvermogen behoort en als hoofdverblijf ter beschikking staat: kosten die bij een privéwoning onder het eerste lid zouden vallen, zijn ook dan niet aftrekbaar. In de memorie van toelichting worden expliciet genoemd: inrichting, stoffering, behang- en schilderwerk en gas, water en licht.
De schijfgrenzen en tarieven 2027 worden pas met het Belastingplan 2027 op 15 september 2026 bekendgemaakt en zijn pas definitief na aanvaarding door beide Kamers (doorgaans medio december 2026).
Voorwaarden en valkuilen
Beide toetsen zijn cumulatief. Er bestaat geen gedeeltelijke aftrek "omdat u er tenslotte toch werkt".
Het inkomenscriterium kijkt naar arbeidsinkomen, niet naar tijd. Uw winst uit onderneming, loon én resultaat uit overige werkzaamheden worden bij elkaar opgeteld. Hebt u er een loondienstbaan naast, dan verwatert het percentage snel.
"In" versus "vanuit". Werk dat u fysiek ín de werkruimte doet, telt als "in". Werk dat u elders verricht maar dat vanuit de werkruimte wordt georganiseerd, voorbereid en gefactureerd, telt als "vanuit". Alleen in de situatie zónder werkruimte elders mag u het ruimere "in of vanuit" gebruiken - en dan nog moet 30% zuiver "in" zijn.
De aftrekbeperking ziet ook op de inrichting. De wet zegt letterlijk "de inrichting daaronder begrepen". Bureau, kast, vloerbedekking en gordijnen van een niet-kwalificerende werkruimte zijn dus niet aftrekbaar (met een belangrijke uitzondering voor echte bedrijfsmiddelen, zie het aparte artikel).
De aftrekbeperking geldt per werkruimte, niet per woning. Hebt u een kwalificerende praktijkruimte én daarnaast een niet-kwalificerende werkkamer, dan telt alleen de eerste mee.
Rekenvoorbeeld
Sanne is fotograaf (eenmanszaak). Winst 2026: € 62.000. Zij heeft geen studio elders. Haar zolderkamer van 18 m2 gebruikt zij intensief; de zolder heeft geen eigen opgang van buiten en geen eigen toilet.
Zelfstandigheidscriterium: niet gehaald (geen eigen ingang, geen eigen sanitair).
Gevolg: de toets aan het inkomenscriterium hoeft niet eens meer plaats te vinden.
Aftrekbaar aan huisvesting: € 0.
Wel gewoon aftrekbaar: camera-apparatuur, laptop, monitor, zakelijke software, bedrijfsverzekering, zakelijke internetkosten (naar rato), en - los daarvan - de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek op de apparatuur.
Zou Sanne haar losstaande garage laten verbouwen tot studio met eigen buitendeur, eigen toilet en wasbak, dan haalt zij het zelfstandigheidscriterium wél. Zij heeft geen werkruimte elders, dus geldt onderdeel b: minimaal 70% van haar arbeidsinkomen in of vanuit de studio én minimaal 30% ín de studio. Fotografeert zij overwegend op locatie, dan kan die 30% alsnog het struikelblok zijn.
Let op
De meest gemaakte fout: een deel van de hypotheekrente of de huur naar rato van vierkante meters aftrekken zonder dat aan het zelfstandigheidscriterium is voldaan. Dit wordt bij een boekenonderzoek vrijwel altijd gecorrigeerd, inclusief belastingrente.
De tweede fout: denken dat "de garage op de zaak zetten" automatisch aftrek geeft. Sinds artikel 3.16, veertiende lid (2025) helpt etikettering als ondernemingsvermogen u niet meer om de werkruimtebeperking te omzeilen.
De derde fout: de aftrek claimen in het jaar dat het toevallig uitkomt. Het inkomenscriterium wordt per jaar getoetst. Een goed jaar met veel opdrachten op locatie kan de aftrek in dat jaar wegnemen.
Dit artikel is geschreven en vaktechnisch gecontroleerd door Selvi Administratie en geeft de stand van de regelgeving weer op de hierboven vermelde controledatum, voor het aangegeven belastingjaar. Fiscale wetgeving, beleidsbesluiten en rechtspraak veranderen doorlopend; ook na de controledatum kunnen regels zijn gewijzigd.
De informatie in deze kennisbank is van algemene aard en uitdrukkelijk geen fiscaal, juridisch of financieel advies. Uw persoonlijke situatie kan tot een andere uitkomst leiden dan hier beschreven. Rekenvoorbeelden zijn indicatief en gaan uit van vereenvoudigde aannames.
Neem geen beslissing met financiële gevolgen uitsluitend op basis van dit artikel. Selvi Administratie aanvaardt geen aansprakelijkheid voor onvolledigheid of onjuistheid. Een fout gezien of een cijfer dat niet meer klopt? Laat het ons weten via info@selviadministratie.nl.
